Konstytucja 3 Maja – to ciekawe i ważne dla Polski

Już niedługo święto konstytucji 3 maja. Stereotypowo rzecz ujmując majówka kojarzy się głównie z grillem, kiełbaskami i wolnym długim weekendem. Nie zawsze tak było. Chcemy zatem przypomnieć, wyjaśnić czym była konstytucja ustanowiona 3 maja i dlaczego była i jest tak ważna dla naszego kraju. Obiecujemy nie zanudzić faktami historycznymi, datami ani zbyt głębokimi wywodami politycznymi. Pokażemy Wam także, że nie tylko obecny rząd potrafi przeprowadzić nocne czytania ustaw i głosowanie na szybko.

Historia uchwalenia konstytucji 3 maja

Zacznijmy zatem od wyjaśnienia, że w roku 1791 Polska była w beznadziejnej sytuacji politycznej. Krajem tak naprawdę nie dało się wydajnie zarządzać, trudno było wprowadzić jakiekolwiek zmiany, szlachta miała zbyt dużo przywilejów, a do Polityki mieszały się kraje ościenne, szczególnie Rosja i Prusy.

Wtedy właśnie część elit politycznych zaczęła pracować nad nowym ustrojem Polski. Udało im się przekonać króla Augusta Poniatowskiego i w tajemnicy przed sejmem opracowali nową, przełomową konstytucję. Był to pierwszy dokument tego typu w Europie i drugi na świecie.

Zwolennicy konstytucji poczekali aż prawie wszyscy z 500 ówczesnych posłów pojadą do domów na Święta Wielkiej Nocy, a następnie ogłosili, że 3 maja odbędzie się głosowania dotyczące konstytucji. Ogłosili, to trochę za mocne słowo, gdyż zapraszali imiennie tylko swoich zwolenników. Dodatkowo nie było odczytania konstytucji podczas głosowania, tylko.. dzień wcześniej, późnym wieczorem. Finalnie na głosowanie przyszło 182 posłów, z których tylko 72 było przeciwnikami. Dodatkowo miejsce głosowania otaczało wojsko, by nikt nie przeszkadzał w głosowaniu. Wszystkie te środki powzięto, między innymi dlatego, by nikt z zewnątrz nie wmieszał się i nie przeszkodził w głosowaniu.

Były oczywiście protesty, jeden z posłów przyprowadził nawet swoje dziecko twierdząc, że je zabije, jeśli konstytucja zostanie przegłosowana.


Obejrzyj, posłuchaj niniejszego artykułu z większą ilością map, diagramów i ilustracji

Wpływ uchwalenia konstytucji 3 maja na losy Polski

Konstytucja została jednak uchwalona mimo tej obietnicy. Była bardzo nowoczesna jak na swoje czasy. Miała Polskę zmodernizować i wzmocnić. Przede wszystkim zmieniła ustrój kraju na Monarchię dziedziczną ograniczając władzę króla i wprowadzając jej trójpodział na ustawodawczą, sądowniczą i wykonawczą. Dodatkowo ograniczała swobody i przywileje szlachty, szczególnie tej ubogiej i równała politycznie tę grupę społeczną z mieszczaństwem. Znosiła liberum veto i dodatkowo stawiała chłopów pod ochroną prawną w próbie likwidacji nadużyć pańszczyzny.

Konstytucja bardzo nie podobała się naszym sąsiadom. Nie w smak była też kilku największym magnatom, którzy  zawiązali konfederację targowicką, sprzymierzyli się z Rosją, najechali na Polskę i obalili konstytucję, która miała już wtedy 14 miesięcy funkcjonowania za sobą. Wyszli na tym jednak jak Zabłocki na mydle, bo Rosja, ku ich zdziwieniu, przy okazji pomocy Targowiczanom dokonała wspólnie z Prusami drugiego rozbioru Polski.

Parada 3 Maja 1916 rok

Konstytucja była bardzo ważna dla nas, dla Polaków, mimo tego, że obowiązywała przez rok, gdyż niosła za sobą obietnice swobód obywatelskich i nowoczesnego państwa. Po 3 rozbiorze, przez 123 lata rozgrzewała i podtrzymywała patriotyczne, niepodległościowe dążenia. Była ważna w Polsce po pierwszej wojnie światowej, gdzie obchodzono jej święto i po drugiej wojnie, gdy święto konstytucji zostało zakazane przez komunistów i zastąpione obchodami 1 maja. Mimo tego ostatniego zakazu bardzo często święto było obchodzone w formie protestów przeciwko władzy (przez niektórych historyków nazywane jest nawet świętem opozycji).

Od lat 90 ponownie obchodzimy Święto Konstytucji 3 Maja. Wspomnijmy zatem w tym roku, przewracając kiełbaskę i karkówkę na grillu, że to od tej konstytucji, która zapewnia nam ten dzień wolny od pracy, zaczęła się nowa era swobód, praw i niepodległości w Polsce, których kontynuacją są czasy dzisiejsze.


Źródła:

Polskie Radio

Wikipedia

Zasubskrybuj nasz kanał:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *